Sarga 96

तस्यां रजन्यां व्युष्टायां यज्ञवाटगतो नृपः । ऋषीन्सर्वान्महातेजाः शब्दापयति राघवः ।। 7.96.1 ।।

tasyāṃ rajanyāṃ vyuṣṭāyāṃ yajñavāṭagato nṛpaḥ | ṛṣīnsarvānmahātejāḥ śabdāpayati rāghavaḥ || 7.96.1 ||

वसिष्ठो वामदेवश्च जाबालिरथ काश्यपः । विश्वामित्रो दीर्घतपा दुर्वासाश्च महातपाः ।। 7.96.2 ।।

vasiṣṭho vāmadevaśca jābāliratha kāśyapaḥ | viśvāmitro dīrghatapā durvāsāśca mahātapāḥ || 7.96.2 ||

पुलस्त्यो ऽपि तथा शक्तिर्भार्गवश्चैव वामनः । मार्कण्डेयश्च दीर्घायुर्मौद्गल्यश्च महायशाः ।। 7.96.3 ।।

pulastyo 'pi tathā śaktirbhārgavaścaiva vāmanaḥ | mārkaṇḍeyaśca dīrghāyurmaudgalyaśca mahāyaśāḥ || 7.96.3 ||

गर्गश्च च्यवनश्चैव शतानन्दश्च धर्मवित् । भरद्वाजश्च तेजस्वी ह्यग्निपुत्रश्च सुप्रभः ।। 7.96.4 ।।

gargaśca cyavanaścaiva śatānandaśca dharmavit | bharadvājaśca tejasvī hyagniputraśca suprabhaḥ || 7.96.4 ||

नारदः पर्वतश्चैव गौतमश्च महायशाः । कात्यायनः सुयज्ञश्च ह्यगस्त्यस्तपसां निधिः ।। 7.96.5 ।।

nāradaḥ parvataścaiva gautamaśca mahāyaśāḥ | kātyāyanaḥ suyajñaśca hyagastyastapasāṃ nidhiḥ || 7.96.5 ||

एते चान्ये च बहवो मुनयः संशितव्रताः । कौतूहलसमाविष्टाः सर्व एव समागताः ।। 7.96.6 ।।

ete cānye ca bahavo munayaḥ saṃśitavratāḥ | kautūhalasamāviṣṭāḥ sarva eva samāgatāḥ || 7.96.6 ||

राक्षसाश्च महावीर्या वानराश्च महाबलाः । सर्व एव समाजग्मुर्महात्मानः कुतूहलात् ।। 7.96.7 ।।

rākṣasāśca mahāvīryā vānarāśca mahābalāḥ | sarva eva samājagmurmahātmānaḥ kutūhalāt || 7.96.7 ||

क्षत्रिया ये च शूद्राश्च वैश्याश्चैव सहस्रशः । नानादेशगताश्चैव ब्राह्मणाः संशितव्रताः ।। 7.96.8 ।।

kṣatriyā ye ca śūdrāśca vaiśyāścaiva sahasraśaḥ | nānādeśagatāścaiva brāhmaṇāḥ saṃśitavratāḥ || 7.96.8 ||

ज्ञाननिष्ठाः कर्मनिष्ठाः योगनिष्ठास्तथापरे । सीताशपथवीक्षार्थं सर्व एव समागताः ।। 7.96.9 ।।

jñānaniṣṭhāḥ karmaniṣṭhāḥ yoganiṣṭhāstathāpare | sītāśapathavīkṣārthaṃ sarva eva samāgatāḥ || 7.96.9 ||

तदा समागतं सर्वमश्मभूतमिवाचलम् । श्रुत्वा मुनिवरस्तूर्णं ससीतः समुपागमत् ।। 7.96.10 ।।

tadā samāgataṃ sarvamaśmabhūtamivācalam | śrutvā munivarastūrṇaṃ sasītaḥ samupāgamat || 7.96.10 ||

तमृषिं पृष्ठतः सीता त्वन्वगच्छदवाङ्मुखी । कृताञ्जलिर्बाष्पगला कृत्वा रामं मनोगतम् ।। 7.96.11 ।।

tamṛṣiṃ pṛṣṭhataḥ sītā tvanvagacchadavāṅmukhī | kṛtāñjalirbāṣpagalā kṛtvā rāmaṃ manogatam || 7.96.11 ||

दृष्ट्वा श्रुतिमिवायान्तीं ब्रह्माणमनुगामिनीम् । वाल्मीकेः पृष्ठतः सीतां साधुवादो महानभूत् ।। 7.96.12 ।।

dṛṣṭvā śrutimivāyāntīṃ brahmāṇamanugāminīm | vālmīkeḥ pṛṣṭhataḥ sītāṃ sādhuvādo mahānabhūt || 7.96.12 ||

ततो हलहलाशब्दः सर्वेषामेवमाबभौ । दुःखजन्मविशालेन शोकेनाकुलितात्मनाम् ।। 7.96.13 ।।

tato halahalāśabdaḥ sarveṣāmevamābabhau | duḥkhajanmaviśālena śokenākulitātmanām || 7.96.13 ||

साधु रामेति केचित्तु साधु सीतेति चापरे । उभावेव च तत्रान्ये प्रेक्षकाः सम्प्रचुक्रुशुः ।। 7.96.14 ।।

sādhu rāmeti kecittu sādhu sīteti cāpare | ubhāveva ca tatrānye prekṣakāḥ sampracukruśuḥ || 7.96.14 ||

ततो मध्ये जनौघस्य प्रविश्य मुनिपुङ्गवः । सीतासहायो वाल्मीकिरिति होवाच राघवम् ।। 7.96.15 ।।

tato madhye janaughasya praviśya munipuṅgavaḥ | sītāsahāyo vālmīkiriti hovāca rāghavam || 7.96.15 ||

इयं दाशरथे सीता सुव्रता धर्मचारिणी । अपवादैः परित्यक्ता ममाश्रमसमीपतः ।। 7.96.16 ।।

iyaṃ dāśarathe sītā suvratā dharmacāriṇī | apavādaiḥ parityaktā mamāśramasamīpataḥ || 7.96.16 ||

लोकापवादभीतस्य तव राम महाव्रत । प्रत्ययं दास्यते सीता तदनुज्ञातुमर्हसि ।। 7.96.17 ।।

lokāpavādabhītasya tava rāma mahāvrata | pratyayaṃ dāsyate sītā tadanujñātumarhasi || 7.96.17 ||

इमौ तु जानकीपुत्रावुभौ च यमजातकौ । सुतौ तवैव दुर्धर्षौ सत्यमेतद्ब्रवीमि ते ।। 7.96.18 ।।

imau tu jānakīputrāvubhau ca yamajātakau | sutau tavaiva durdharṣau satyametadbravīmi te || 7.96.18 ||

प्रचेतसो ऽहं दशमः पुत्रो राघवनन्दन । न स्मराम्यनृतं वाक्यमिमौ तु तव पुत्रकौ ।। 7.96.19 ।।

pracetaso 'haṃ daśamaḥ putro rāghavanandana | na smarāmyanṛtaṃ vākyamimau tu tava putrakau || 7.96.19 ||

बहुवर्षसहस्राणि तपश्चर्या मया कृता । नोपाश्नीयां फलं तस्या दुष्टेयं यदि मैथिली ।। 7.96.20 ।।

bahuvarṣasahasrāṇi tapaścaryā mayā kṛtā | nopāśnīyāṃ phalaṃ tasyā duṣṭeyaṃ yadi maithilī || 7.96.20 ||

मनसा कर्मणा वाचा भूतपूर्वं न किल्बिषम् । तस्याः फलमुपाश्नीयामपापा मैथिली यदि ।। 7.96.21 ।।

manasā karmaṇā vācā bhūtapūrvaṃ na kilbiṣam | tasyāḥ phalamupāśnīyāmapāpā maithilī yadi || 7.96.21 ||

अहं पञ्चसु भूतेषु मनष्षष्ठेषु राघव । विचिन्त्य सीतां शुद्धेति जग्राह वननिर्झरे ।। 7.96.22 ।।

ahaṃ pañcasu bhūteṣu manaṣṣaṣṭheṣu rāghava | vicintya sītāṃ śuddheti jagrāha vananirjhare || 7.96.22 ||

इयं शुद्धसमाचारा अपापा पतिदेवता । लोकापवादभीतस्य प्रत्ययं तव दास्यति ।। 7.96.23 ।।

iyaṃ śuddhasamācārā apāpā patidevatā | lokāpavādabhītasya pratyayaṃ tava dāsyati || 7.96.23 ||

तस्मादियं नरवरात्मज शुद्धभावा दिव्येन दृष्टिविषयेण तदा प्रविष्टा । लोकापवादकलुषीकृतचेतसा या त्यक्ता त्वया प्रियतमा विदिता ऽपि शुद्धा ।। 7.96.24 ।।

tasmādiyaṃ naravarātmaja śuddhabhāvā divyena dṛṣṭiviṣayeṇa tadā praviṣṭā | lokāpavādakaluṣīkṛtacetasā yā tyaktā tvayā priyatamā viditā 'pi śuddhā || 7.96.24 ||

इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये श्रीमदुत्तरकाण्डे षण्णवतितमः सर्गः ।। 96 ।।

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīye ādikāvye śrīmaduttarakāṇḍe ṣaṇṇavatitamaḥ sargaḥ || 96 ||