Sarga 80

एतदाख्याय रामाय महर्षिः कुम्भसम्भवः । अस्यामेवापरं वाक्यं कथायामुपचक्रमे ।। 7.80.1 ।।

etadākhyāya rāmāya maharṣiḥ kumbhasambhavaḥ | asyāmevāparaṃ vākyaṃ kathāyāmupacakrame || 7.80.1 ||

ततः स दण्डः काकुत्स्थ बहुवर्षगणायुतम् । अकरोत्तत्र दान्तात्मा राज्यं निहतकण्टकम् ।। 7.80.2 ।।

tataḥ sa daṇḍaḥ kākutstha bahuvarṣagaṇāyutam | akarottatra dāntātmā rājyaṃ nihatakaṇṭakam || 7.80.2 ||

अथ काले तु कस्मिंश्चिद्राजा भार्गवमाश्रमम् । रमणीयमुपाक्रामच्चैत्रे मासि मनोरमे ।। 7.80.3 ।।

atha kāle tu kasmiṃścidrājā bhārgavamāśramam | ramaṇīyamupākrāmaccaitre māsi manorame || 7.80.3 ||

तत्र भार्गवकन्यां स रूपेणाप्रतिमां भुवि । विचरन्तीं वनोद्देशे दण्डो ऽपश्यदनुत्तमाम् ।। 7.80.4 ।।

tatra bhārgavakanyāṃ sa rūpeṇāpratimāṃ bhuvi | vicarantīṃ vanoddeśe daṇḍo 'paśyadanuttamām || 7.80.4 ||

स दृष्ट्वा तां सुदुर्मेधा अनङ्गशरपीडितः । अभिगम्य सुसंविग्नां कन्यां वचनमब्रवीत् ।। 7.80.5 ।।

sa dṛṣṭvā tāṃ sudurmedhā anaṅgaśarapīḍitaḥ | abhigamya susaṃvignāṃ kanyāṃ vacanamabravīt || 7.80.5 ||

कुतस्त्वमसि सुश्रोणि कस्य वा ऽसि सुता शुभे । पीडितो ऽहमनङ्गेन गच्छामि त्वां शुभानने ।। 7.80.6 ।।

kutastvamasi suśroṇi kasya vā 'si sutā śubhe | pīḍito 'hamanaṅgena gacchāmi tvāṃ śubhānane || 7.80.6 ||

तस्य त्वेवं ब्रुवाणस्य मोहोन्मत्तस्य कामिनः । भार्गवी प्रत्युवाचेदं वचः सानुनयं नृपम् ।। 7.80.7 ।।

tasya tvevaṃ bruvāṇasya mohonmattasya kāminaḥ | bhārgavī pratyuvācedaṃ vacaḥ sānunayaṃ nṛpam || 7.80.7 ||

भार्गवस्य सुतां विद्धि देवस्याक्लिष्टकर्मणः । अरजां नाम राजेन्द्र ज्येष्ठामाश्रमवासिनीम् ।। 7.80.8 ।।

bhārgavasya sutāṃ viddhi devasyākliṣṭakarmaṇaḥ | arajāṃ nāma rājendra jyeṣṭhāmāśramavāsinīm || 7.80.8 ||

मा मां स्पृश बलाद्राजन्कन्या पितृवशा ह्यहम् । गुरुः पिता मे राजेन्द्र त्वं च शिष्यो महात्मनः । व्यसनं सुमहत्क्रुद्धः स ते दद्यान्महातपाः ।। 7.80.9 ।।

mā māṃ spṛśa balādrājankanyā pitṛvaśā hyaham | guruḥ pitā me rājendra tvaṃ ca śiṣyo mahātmanaḥ | vyasanaṃ sumahatkruddhaḥ sa te dadyānmahātapāḥ || 7.80.9 ||

यदि वान्यन्मया कार्यं धर्मदृष्टेन सत्पथा । वरयस्व नरश्रेष्ठ पितरं मे महाद्युतिम् ।। 7.80.10 ।।

yadi vānyanmayā kāryaṃ dharmadṛṣṭena satpathā | varayasva naraśreṣṭha pitaraṃ me mahādyutim || 7.80.10 ||

अन्यथा तु फलं तुभ्यं भवेद्घोराभिसंहितम् । क्रोधेन हि पिता मे ऽसौ त्रैलोक्यमपि निर्दहेत् ।। 7.80.11 ।।

anyathā tu phalaṃ tubhyaṃ bhavedghorābhisaṃhitam | krodhena hi pitā me 'sau trailokyamapi nirdahet || 7.80.11 ||

दास्यते चानवद्याङ्ग तव मा याचितः पिता ।। 7.80.12 ।।

dāsyate cānavadyāṅga tava mā yācitaḥ pitā || 7.80.12 ||

एवं ब्रुवाणामरजां दण्डः कामवशं गतः । प्रत्युवाच मदोन्मत्तः शिरस्याधाय चाञ्जलिम् ।। 7.80.13 ।।

evaṃ bruvāṇāmarajāṃ daṇḍaḥ kāmavaśaṃ gataḥ | pratyuvāca madonmattaḥ śirasyādhāya cāñjalim || 7.80.13 ||

प्रसादं कुरु सुश्रोणि न कालं क्षेप्तुमर्हसि । त्वत्कृते हि मम प्राणा विदीर्यन्ते वरानने ।। 7.80.14 ।।

prasādaṃ kuru suśroṇi na kālaṃ kṣeptumarhasi | tvatkṛte hi mama prāṇā vidīryante varānane || 7.80.14 ||

त्वां प्राप्य मे वधो वा स्याच्छापो वा यदि दारुणः । भक्तं भजस्व मां भीरु भजमानं सुविह्वलम् ।। 7.80.15 ।।

tvāṃ prāpya me vadho vā syācchāpo vā yadi dāruṇaḥ | bhaktaṃ bhajasva māṃ bhīru bhajamānaṃ suvihvalam || 7.80.15 ||

एवमुक्त्वा तु तां कन्यां दोर्भ्यां गृह्य बलाद्बली । विस्फुरन्तीं यथाकामं मैथुनायोपचक्रमे ।। 7.80.16 ।।

evamuktvā tu tāṃ kanyāṃ dorbhyāṃ gṛhya balādbalī | visphurantīṃ yathākāmaṃ maithunāyopacakrame || 7.80.16 ||

एतमर्थं महाघोरं दण्डः कृत्वा सुदारुणम् । नगरं प्रययावाशु मधुमन्तमनुत्तमम् ।। 7.80.17 ।।

etamarthaṃ mahāghoraṃ daṇḍaḥ kṛtvā sudāruṇam | nagaraṃ prayayāvāśu madhumantamanuttamam || 7.80.17 ||

अरजा ऽपि रुदन्ती सा आश्रमस्याविदूरतः । प्रतीक्षन्ति सुसंत्रस्ता पितरं देवसन्निभम् ।। 7.80.18 ।।

arajā 'pi rudantī sā āśramasyāvidūrataḥ | pratīkṣanti susaṃtrastā pitaraṃ devasannibham || 7.80.18 ||

इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये श्रीमदुत्तरकाण्डे ऽशीतितमः सर्गः ।। 80 ।।

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīye ādikāvye śrīmaduttarakāṇḍe 'śītitamaḥ sargaḥ || 80 ||