👑 Uttara Kanda

Sarga 32

74 shlokas

UK-32-1Uttara Kanda 32.1

नर्मदापुलिने यत्र राक्षसेन्द्रः सुदारुणः । पुष्पोपहारं कुरुते तस्माद्देशाददूरतः ।। 7.32.1 ।।

narmadāpuline yatra rākṣasendraḥ sudāruṇaḥ | puṣpopahāraṃ kurute tasmāddeśādadūrataḥ || 7.32.1 ||

UK-32-2Uttara Kanda 32.2

अर्जुनो जयतां श्रेष्ठो माहिष्मत्याः पतिः प्रभुः । क्रीडते सह नारीभिर्नर्मदातोयमाश्रितः ।। 7.32.2 ।।

arjuno jayatāṃ śreṣṭho māhiṣmatyāḥ patiḥ prabhuḥ | krīḍate saha nārībhirnarmadātoyamāśritaḥ || 7.32.2 ||

UK-32-3Uttara Kanda 32.3

तासां मध्यगतो राजा रराज च तदार्जुनः । करेणूनां सहस्रस्य मध्यस्थ इव कुञ्जरः ।। 7.32.3 ।।

tāsāṃ madhyagato rājā rarāja ca tadārjunaḥ | kareṇūnāṃ sahasrasya madhyastha iva kuñjaraḥ || 7.32.3 ||

UK-32-4Uttara Kanda 32.4

जिज्ञासुः स तु बाहूनां सहस्रस्योत्तमं बलम् । रुरोध नर्मदावेगं बाहुभिर्बहुभिर्वृतः ।। 7.32.4 ।।

jijñāsuḥ sa tu bāhūnāṃ sahasrasyottamaṃ balam | rurodha narmadāvegaṃ bāhubhirbahubhirvṛtaḥ || 7.32.4 ||

UK-32-5Uttara Kanda 32.5

कार्तवीर्यभुजासक्तं तज्जलं प्राप्य निर्मलम् । कूलोपहारं कुर्वाणं प्रतिस्रोतः प्रधावति ।। 7.32.5 ।।

kārtavīryabhujāsaktaṃ tajjalaṃ prāpya nirmalam | kūlopahāraṃ kurvāṇaṃ pratisrotaḥ pradhāvati || 7.32.5 ||

UK-32-6Uttara Kanda 32.6

समीननक्रमकरः सपुष्पकुशसंस्तरः । स नर्मदाम्भसो वेगः प्रावृट्काल इवाबभौ ।। 7.32.6 ।।

samīnanakramakaraḥ sapuṣpakuśasaṃstaraḥ | sa narmadāmbhaso vegaḥ prāvṛṭkāla ivābabhau || 7.32.6 ||

UK-32-7Uttara Kanda 32.7

स वेगः कार्तवीर्येण सम्प्रेषित इवाम्भसः । पुष्पोपहारं सकलं रावणस्य जहार ह ।। 7.32.7 ।।

sa vegaḥ kārtavīryeṇa sampreṣita ivāmbhasaḥ | puṣpopahāraṃ sakalaṃ rāvaṇasya jahāra ha || 7.32.7 ||

UK-32-8Uttara Kanda 32.8

रावणो ऽर्धसमाप्तं तमुत्सृज्य नियमं तदा । नर्मदां पश्यते कान्तां प्रतिकूलां यथा प्रियाम् ।। 7.32.8 ।।

rāvaṇo 'rdhasamāptaṃ tamutsṛjya niyamaṃ tadā | narmadāṃ paśyate kāntāṃ pratikūlāṃ yathā priyām || 7.32.8 ||

UK-32-9Uttara Kanda 32.9

पश्चिमेन तु तं दृष्ट्वा सागरोद्गारसन्निभम् । वर्धन्तमम्भसो वेगं पूर्वामाशां प्रविश्य तु ।। 7.32.9 ।।

paścimena tu taṃ dṛṣṭvā sāgarodgārasannibham | vardhantamambhaso vegaṃ pūrvāmāśāṃ praviśya tu || 7.32.9 ||

UK-32-10Uttara Kanda 32.10

ततो ऽनुभ्रान्तशकुनां स्वभावोपरमे स्थिताम् । निर्विकाराङ्गनाभासामपश्यद्रावणो नदीम् ।। 7.32.10 ।।

tato 'nubhrāntaśakunāṃ svabhāvoparame sthitām | nirvikārāṅganābhāsāmapaśyadrāvaṇo nadīm || 7.32.10 ||

UK-32-11Uttara Kanda 32.11

सव्येतरकराङ्गुल्या सशब्दं च दशाननः । वेगप्रभावमन्वेष्टुं सो ऽदिशच्छुकसारणौ ।। 7.32.11 ।।

savyetarakarāṅgulyā saśabdaṃ ca daśānanaḥ | vegaprabhāvamanveṣṭuṃ so 'diśacchukasāraṇau || 7.32.11 ||

UK-32-12Uttara Kanda 32.12

तौ तु रावणसन्दिष्टौ भ्रातरौ शुकसारणौ । व्योमान्तरगतौ वीरौ प्रस्थितौ पश्चिमामुखौ ।। 7.32.12 ।।

tau tu rāvaṇasandiṣṭau bhrātarau śukasāraṇau | vyomāntaragatau vīrau prasthitau paścimāmukhau || 7.32.12 ||

UK-32-13Uttara Kanda 32.13

अर्धयोजनमात्रं तु गत्वा तौ रजनीचरौ । पश्येतां पुरुषं तोये क्रीडन्तं सहयोषितम् ।। 7.32.13 ।।

ardhayojanamātraṃ tu gatvā tau rajanīcarau | paśyetāṃ puruṣaṃ toye krīḍantaṃ sahayoṣitam || 7.32.13 ||

UK-32-14Uttara Kanda 32.14

बृहत्सालप्रतीकाशं तोयव्याकुलमूर्धजम् । मदरक्तान्तनयनं मदव्याकुलतेजसम् ।। 7.32.14 ।।

bṛhatsālapratīkāśaṃ toyavyākulamūrdhajam | madaraktāntanayanaṃ madavyākulatejasam || 7.32.14 ||

UK-32-15Uttara Kanda 32.15

नदीं बाहुसहस्रेण रुन्धन्तमरिमर्दनम् । गिरिं पादसहस्रेण रुन्धन्तमिव मेदिनीम् ।। 7.32.15 ।।

nadīṃ bāhusahasreṇa rundhantamarimardanam | giriṃ pādasahasreṇa rundhantamiva medinīm || 7.32.15 ||

UK-32-16Uttara Kanda 32.16

बालानां वरनारीणां सहस्रेण समावृतम् । समदानां करेणूनां सहस्रेणेव कुञ्जरम् ।। 7.32.16 ।।

bālānāṃ varanārīṇāṃ sahasreṇa samāvṛtam | samadānāṃ kareṇūnāṃ sahasreṇeva kuñjaram || 7.32.16 ||

UK-32-17Uttara Kanda 32.17

तमद्भुततमं दृष्ट्वा राक्षसौ शुकसारणौ । सन्निवृत्तावुपागम्य रावणं तमथोचतुः ।। 7.32.17 ।।

tamadbhutatamaṃ dṛṣṭvā rākṣasau śukasāraṇau | sannivṛttāvupāgamya rāvaṇaṃ tamathocatuḥ || 7.32.17 ||

UK-32-18Uttara Kanda 32.18

बृहत्सालप्रतीकाशः को ऽप्यसौ राक्षसेश्वर । नर्मदां रोधवद्रुद्ध्वा क्रीडापयति योषितः ।। 7.32.18 ।।

bṛhatsālapratīkāśaḥ ko 'pyasau rākṣaseśvara | narmadāṃ rodhavadruddhvā krīḍāpayati yoṣitaḥ || 7.32.18 ||

UK-32-19Uttara Kanda 32.19

तेन बाहुसहस्रेण सन्निरुद्धजला नदी । सागरोद्गारसङ्काशानुद्गारान्सृजते मुहुः ।। 7.32.19 ।।

tena bāhusahasreṇa sanniruddhajalā nadī | sāgarodgārasaṅkāśānudgārānsṛjate muhuḥ || 7.32.19 ||

UK-32-20Uttara Kanda 32.20

इत्येवं भाषमाणौ तौ निशाम्य शुकसारणौ । रावणो ऽर्जुन इत्युक्त्वा प्रययौ युद्धलालसः ।। 7.32.20 ।।

ityevaṃ bhāṣamāṇau tau niśāmya śukasāraṇau | rāvaṇo 'rjuna ityuktvā prayayau yuddhalālasaḥ || 7.32.20 ||

UK-32-21Uttara Kanda 32.21

अर्जुनाभिमुखे तस्मिन्रावणे राक्षसाधिपे । चण्डः प्रवाति पवनः सनादः सुरजास्तथा ।। 7.32.21 ।।

arjunābhimukhe tasminrāvaṇe rākṣasādhipe | caṇḍaḥ pravāti pavanaḥ sanādaḥ surajāstathā || 7.32.21 ||

UK-32-22Uttara Kanda 32.22

सकृदेव कृतो रावः सरक्तः प्रेषितो घनैः । महोदरमहापार्श्वधूम्राक्षशुकसारणैः ।। 7.32.22 ।।

sakṛdeva kṛto rāvaḥ saraktaḥ preṣito ghanaiḥ | mahodaramahāpārśvadhūmrākṣaśukasāraṇaiḥ || 7.32.22 ||

UK-32-23Uttara Kanda 32.23

संवृतो राक्षसेन्द्रस्तु तत्रागाद्यत्र चार्जुनः । अदीर्घेणैव कालेन स तदा राक्षसो बली । तं नर्मदाह्रदं भीममाजगामाञ्जनप्रभः ।। 7.32.23 ।।

saṃvṛto rākṣasendrastu tatrāgādyatra cārjunaḥ | adīrgheṇaiva kālena sa tadā rākṣaso balī | taṃ narmadāhradaṃ bhīmamājagāmāñjanaprabhaḥ || 7.32.23 ||

UK-32-24Uttara Kanda 32.24

स तत्र स्त्रीपरिवृतं वाशिताभिरिव द्विपम् । नरेन्द्रं पश्यते राजा राक्षसानां तदार्जुनम् ।। 7.32.24 ।।

sa tatra strīparivṛtaṃ vāśitābhiriva dvipam | narendraṃ paśyate rājā rākṣasānāṃ tadārjunam || 7.32.24 ||

UK-32-25Uttara Kanda 32.25

स रोषाद्रक्तनयनो राक्षसेन्द्रो बलोद्धतः ।। 7.32.25 ।।

sa roṣādraktanayano rākṣasendro baloddhataḥ || 7.32.25 ||

UK-32-26Uttara Kanda 32.26

इत्येवमर्जुनामात्यनाह गम्भीरया गिरा । अमात्याः क्षिप्रमाख्यात हैहयस्य नृपस्य वै ।। 7.32.26 ।।

ityevamarjunāmātyanāha gambhīrayā girā | amātyāḥ kṣipramākhyāta haihayasya nṛpasya vai || 7.32.26 ||

UK-32-27Uttara Kanda 32.27

युद्धार्थी समनुप्राप्तो रावणो नाम राक्षसः । रावणस्य वचः श्रुत्वा मन्त्रिणो ऽथार्जुनस्य ते । उत्तस्थुः सायुधास्त्राश्च रावणं वाक्यमब्रुवन् ।। 7.32.27 ।।

yuddhārthī samanuprāpto rāvaṇo nāma rākṣasaḥ | rāvaṇasya vacaḥ śrutvā mantriṇo 'thārjunasya te | uttasthuḥ sāyudhāstrāśca rāvaṇaṃ vākyamabruvan || 7.32.27 ||

UK-32-28Uttara Kanda 32.28

युद्धस्य कालो विज्ञेयः साधु भोः साधु रावण ।। 7.32.28 ।।

yuddhasya kālo vijñeyaḥ sādhu bhoḥ sādhu rāvaṇa || 7.32.28 ||

UK-32-29Uttara Kanda 32.29

चः श्रुत्वा मन्त्रिणो ऽथार्जुनस्य ते । यः क्षीबं स्त्रीवृतं चैव योद्धुमुत्सहते नृपम् । स्त्रीसमक्षं कथं यत्तद्योद्धुमुत्सहसे ऽर्जुनम् । वाशितामध्यगं मत्तं शार्दूल इव कुञ्जरम् ।। 7.32.29 ।।

caḥ śrutvā mantriṇo 'thārjunasya te | yaḥ kṣībaṃ strīvṛtaṃ caiva yoddhumutsahate nṛpam | strīsamakṣaṃ kathaṃ yattadyoddhumutsahase 'rjunam | vāśitāmadhyagaṃ mattaṃ śārdūla iva kuñjaram || 7.32.29 ||

UK-32-30Uttara Kanda 32.30

क्षमस्वाद्य दशग्रीव चोष्यतां रजनी त्वया । युद्धे श्रद्धा च यद्यस्ति श्वस्तात समरे ऽर्जुनम् ।। 7.32.30 ।।

kṣamasvādya daśagrīva coṣyatāṃ rajanī tvayā | yuddhe śraddhā ca yadyasti śvastāta samare 'rjunam || 7.32.30 ||

UK-32-31Uttara Kanda 32.31

यद्यद्यास्ति मतिर्योद्धुं युद्धतृष्णासमावृता । निहत्यास्मांस्ततो युद्धमर्जुनेनोपयास्यसि ।। 7.32.31 ।।

yadyadyāsti matiryoddhuṃ yuddhatṛṣṇāsamāvṛtā | nihatyāsmāṃstato yuddhamarjunenopayāsyasi || 7.32.31 ||

UK-32-32Uttara Kanda 32.32

ततस्ते रावणामात्यैरमात्याः पार्थिवस्य तु । सूदिताश्चापि ते युद्धे भक्षिताश्च बुभुक्षितैः ।। 7.32.32 ।।

tataste rāvaṇāmātyairamātyāḥ pārthivasya tu | sūditāścāpi te yuddhe bhakṣitāśca bubhukṣitaiḥ || 7.32.32 ||

UK-32-33Uttara Kanda 32.33

ततो हलहलाशब्दो नर्मदातीर आबभौ । अर्जुनस्यानुयातऽणां रावणस्य च मन्त्रिणाम् ।। 7.32.33 ।।

tato halahalāśabdo narmadātīra ābabhau | arjunasyānuyāta'ṇāṃ rāvaṇasya ca mantriṇām || 7.32.33 ||

UK-32-34Uttara Kanda 32.34

इषुभिस्तोमरैः शूलैस्त्रिशूलैर्वज्रकर्षणैः । सरावणानर्दयन्तः समन्तात्समभिद्रुताः ।। 7.32.34 ।।

iṣubhistomaraiḥ śūlaistriśūlairvajrakarṣaṇaiḥ | sarāvaṇānardayantaḥ samantātsamabhidrutāḥ || 7.32.34 ||

UK-32-35Uttara Kanda 32.35

हैहयाधिपयोधानां वेग आसीत्सुदारुणः । सनक्रमीनमकरसमुद्रस्येव निःस्वनः ।। 7.32.35 ।।

haihayādhipayodhānāṃ vega āsītsudāruṇaḥ | sanakramīnamakarasamudrasyeva niḥsvanaḥ || 7.32.35 ||

UK-32-36Uttara Kanda 32.36

रावणस्य तु ते ऽमात्याः प्रहस्तशुकसारणाः । कार्तवीर्यबलं क्रुद्धा निर्दहन्ति स्म तेजसा ।। 7.32.36 ।।

rāvaṇasya tu te 'mātyāḥ prahastaśukasāraṇāḥ | kārtavīryabalaṃ kruddhā nirdahanti sma tejasā || 7.32.36 ||

UK-32-37Uttara Kanda 32.37

अर्जुनाय तु तत्कर्म रावणस्य समन्त्रिणः । क्रीडमानाय कथितं पुरुषैर्द्वाररक्षिभिः ।। 7.32.37 ।।

arjunāya tu tatkarma rāvaṇasya samantriṇaḥ | krīḍamānāya kathitaṃ puruṣairdvārarakṣibhiḥ || 7.32.37 ||

UK-32-38Uttara Kanda 32.38

श्रुत्वा न भेतव्यमिति स्त्रीजनं तं ततो ऽर्जुनः । उत्ततार जलात्तस्माद्गङ्गातोयादिवाञ्जनः ।। 7.32.38 ।।

śrutvā na bhetavyamiti strījanaṃ taṃ tato 'rjunaḥ | uttatāra jalāttasmādgaṅgātoyādivāñjanaḥ || 7.32.38 ||

UK-32-39Uttara Kanda 32.39

क्रोधदूषितनेत्रस्तु स ततो ऽर्जुनपावकः । प्रजज्वाल महाघोरो युगान्त इव पावकः ।। 7.32.39 ।।

krodhadūṣitanetrastu sa tato 'rjunapāvakaḥ | prajajvāla mahāghoro yugānta iva pāvakaḥ || 7.32.39 ||

UK-32-40Uttara Kanda 32.40

स तूर्णतरमादाय वरहेमाङ्गदो गदाम् । अभिदुद्राव रक्षांसि तमांसीव दिवाकरः ।। 7.32.40 ।।

sa tūrṇataramādāya varahemāṅgado gadām | abhidudrāva rakṣāṃsi tamāṃsīva divākaraḥ || 7.32.40 ||

UK-32-41Uttara Kanda 32.41

बाहुविक्षेपकरणां समुद्यम्य महागदाम् । गारुडं वेगमास्थाय चापपातैव सो ऽर्जुनः ।। 7.32.41 ।।

bāhuvikṣepakaraṇāṃ samudyamya mahāgadām | gāruḍaṃ vegamāsthāya cāpapātaiva so 'rjunaḥ || 7.32.41 ||

UK-32-42Uttara Kanda 32.42

तस्य मार्गं समारुद्ध्य विन्ध्यो ऽर्कस्येव पर्वतः । स्थितो विन्ध्य इवाकम्प्यः प्रहस्तो मुसलायुधः ।। 7.32.42 ।।

tasya mārgaṃ samāruddhya vindhyo 'rkasyeva parvataḥ | sthito vindhya ivākampyaḥ prahasto musalāyudhaḥ || 7.32.42 ||

UK-32-43Uttara Kanda 32.43

ततो ऽस्य मुसलं घोरं लोहबद्धं महोद्धतः । प्रहस्तः प्रेषयन्क्रुद्धो ररास च यथाम्बुदः ।। 7.32.43 ।।

tato 'sya musalaṃ ghoraṃ lohabaddhaṃ mahoddhataḥ | prahastaḥ preṣayankruddho rarāsa ca yathāmbudaḥ || 7.32.43 ||

UK-32-44Uttara Kanda 32.44

तस्याग्रे मुसलस्याग्निरशोकापीडसन्निभः । प्रहस्तकरमुक्तस्य बभूव प्रदहन्निव ।। 7.32.44 ।।

tasyāgre musalasyāgniraśokāpīḍasannibhaḥ | prahastakaramuktasya babhūva pradahanniva || 7.32.44 ||

UK-32-45Uttara Kanda 32.45

अथायान्तं तु मुसलं कार्तवीर्यस्तदार्जुनः । निपुणं वञ्चयामास सगदो ऽगदविक्रमः ।। 7.32.45 ।।

athāyāntaṃ tu musalaṃ kārtavīryastadārjunaḥ | nipuṇaṃ vañcayāmāsa sagado 'gadavikramaḥ || 7.32.45 ||

UK-32-46Uttara Kanda 32.46

ततस्तमभिदुद्राव प्रहस्तं हैहयाधिपः । भ्रामयानो गदां गुर्वीं पञ्चबाहुशतोच्छ्रयाम् ।। 7.32.46 ।।

tatastamabhidudrāva prahastaṃ haihayādhipaḥ | bhrāmayāno gadāṃ gurvīṃ pañcabāhuśatocchrayām || 7.32.46 ||

UK-32-47Uttara Kanda 32.47

तथा हतो ऽतिवेगेन प्रहस्तो गदया तदा । निपपात स्थितः शैलो वज्रिवज्रहतो यथा ।। 7.32.47 ।।

tathā hato 'tivegena prahasto gadayā tadā | nipapāta sthitaḥ śailo vajrivajrahato yathā || 7.32.47 ||

UK-32-48Uttara Kanda 32.48

प्रहस्तं पतितं दृष्ट्वा मारीचशुकसारणाः । समहोदरधूम्राक्षा ह्यपसृष्टा रणाजिरात् ।। 7.32.48 ।।

prahastaṃ patitaṃ dṛṣṭvā mārīcaśukasāraṇāḥ | samahodaradhūmrākṣā hyapasṛṣṭā raṇājirāt || 7.32.48 ||

UK-32-49Uttara Kanda 32.49

अपक्रान्तेष्वमात्येषु प्रहस्ते वै निपातिते । रावणो ऽभ्यद्रवत्तूर्णमर्जुनं नृपसत्तमम् ।। 7.32.49 ।।

apakrānteṣvamātyeṣu prahaste vai nipātite | rāvaṇo 'bhyadravattūrṇamarjunaṃ nṛpasattamam || 7.32.49 ||

UK-32-50Uttara Kanda 32.50

सहस्रबाहोस्तद्युद्धं विंशद्बाहोश्च दारुणम् । नृपराक्षसयोस्तत्र चारब्धं रोमहर्षणम् ।। 7.32.50 ।।

sahasrabāhostadyuddhaṃ viṃśadbāhośca dāruṇam | nṛparākṣasayostatra cārabdhaṃ romaharṣaṇam || 7.32.50 ||

UK-32-51Uttara Kanda 32.51

सागराविव संरब्धौ चलन्मूलाविवाचलौ । तेजोयुक्ताविवादित्यौ प्रदहन्ताविवानलौ ।। 7.32.51 ।।

sāgarāviva saṃrabdhau calanmūlāvivācalau | tejoyuktāvivādityau pradahantāvivānalau || 7.32.51 ||

UK-32-52Uttara Kanda 32.52

बलोद्धतौ यथा नागौ वाशितार्थे यथा वृषौ । मेघाविव विनर्दन्तौ सिंहाविव बलोत्कटौ ।। 7.32.52 ।।

baloddhatau yathā nāgau vāśitārthe yathā vṛṣau | meghāviva vinardantau siṃhāviva balotkaṭau || 7.32.52 ||

UK-32-53Uttara Kanda 32.53

रुद्रकालाविव क्रुद्धौ तदा तौ राक्षसार्जुनौ । परस्परं गदाभ्यां तौ ताडयामासतुर्भृशम् ।। 7.32.53 ।।

rudrakālāviva kruddhau tadā tau rākṣasārjunau | parasparaṃ gadābhyāṃ tau tāḍayāmāsaturbhṛśam || 7.32.53 ||

UK-32-54Uttara Kanda 32.54

वज्रप्रहारानचला यथा घोरान्विषेहिरे । गदाप्रहारांस्तौ तत्र सेहाते नरराक्षसौ ।। 7.32.54 ।।

vajraprahārānacalā yathā ghorānviṣehire | gadāprahārāṃstau tatra sehāte nararākṣasau || 7.32.54 ||

UK-32-55Uttara Kanda 32.55

यथा ऽ शनिरवेभ्यस्तु जायते ऽथ प्रतिश्रुतिः । तथा तयोर्गदापोथैर्दिशः सर्वाः प्रतिश्रुताः ।। 7.32.55 ।।

yathā ' śaniravebhyastu jāyate 'tha pratiśrutiḥ | tathā tayorgadāpothairdiśaḥ sarvāḥ pratiśrutāḥ || 7.32.55 ||

UK-32-56Uttara Kanda 32.56

अर्जुनस्य गदा सा तु पात्यमाना ऽहितोरसि । काञ्चनाभं नभश्चक्रे विद्युत्सौदामिनी यथा ।। 7.32.56 ।।

arjunasya gadā sā tu pātyamānā 'hitorasi | kāñcanābhaṃ nabhaścakre vidyutsaudāminī yathā || 7.32.56 ||

UK-32-57Uttara Kanda 32.57

तथैव रावणेनापि पात्यमाना मुहुर्मुहुः । अर्जुनोरसि निर्भाति गदोल्केव महागिरौ ।। 7.32.57 ।।

tathaiva rāvaṇenāpi pātyamānā muhurmuhuḥ | arjunorasi nirbhāti gadolkeva mahāgirau || 7.32.57 ||

UK-32-58Uttara Kanda 32.58

नार्जुनः खेदमायाति न राक्षसगणेश्वरः । इदमासीत्तयोर्युद्धं यथा पूर्वं बलीन्द्रयोः ।। 7.32.58 ।।

nārjunaḥ khedamāyāti na rākṣasagaṇeśvaraḥ | idamāsīttayoryuddhaṃ yathā pūrvaṃ balīndrayoḥ || 7.32.58 ||

UK-32-59Uttara Kanda 32.59

शृङ्गैरिव वृषायुध्यन्दन्ताग्रैरिव कुञ्जरौ । परस्परं तौ निघ्नन्तौ नरराक्षससत्तमौ ।। 7.32.59 ।।

śṛṅgairiva vṛṣāyudhyandantāgrairiva kuñjarau | parasparaṃ tau nighnantau nararākṣasasattamau || 7.32.59 ||

UK-32-60Uttara Kanda 32.60

ततो ऽर्जुनेन क्रुद्धेन सर्वप्राणेन सा गदा । स्तनयोरन्तरे मुक्ता रावणस्य महोरसि ।। 7.32.60 ।।

tato 'rjunena kruddhena sarvaprāṇena sā gadā | stanayorantare muktā rāvaṇasya mahorasi || 7.32.60 ||

UK-32-61Uttara Kanda 32.61

वरदानकृतत्राणे सा गदा रावणोरसि । दुर्बलेव यथावेगं द्विधाभूत्वा ऽपतत्क्षितौ ।। 7.32.61 ।।

varadānakṛtatrāṇe sā gadā rāvaṇorasi | durbaleva yathāvegaṃ dvidhābhūtvā 'patatkṣitau || 7.32.61 ||

UK-32-62Uttara Kanda 32.62

स त्वर्जुनप्रमुक्तेन गदापातेन रावणः । अपासर्पद्धनुर्मात्रं निषसाद च निष्टनन् ।। 7.32.62 ।।

sa tvarjunapramuktena gadāpātena rāvaṇaḥ | apāsarpaddhanurmātraṃ niṣasāda ca niṣṭanan || 7.32.62 ||

UK-32-63Uttara Kanda 32.63

स विह्वलं तदालक्ष्य दशग्रीवं ततो ऽर्जुनः । सहसोत्पत्य जग्राह गरुत्मानिव पन्नगम् ।। 7.32.63 ।।

sa vihvalaṃ tadālakṣya daśagrīvaṃ tato 'rjunaḥ | sahasotpatya jagrāha garutmāniva pannagam || 7.32.63 ||

UK-32-64Uttara Kanda 32.64

स तु बाहुसहस्रेण बलाद्गृह्य दशाननम् । बबन्ध बलवान्राजा बलिं नारायणो यथा ।। 7.32.64 ।।

sa tu bāhusahasreṇa balādgṛhya daśānanam | babandha balavānrājā baliṃ nārāyaṇo yathā || 7.32.64 ||

UK-32-65Uttara Kanda 32.65

बध्यमाने दशग्रीवे सिद्धचारणदेवताः । साध्वीतिवादिनः पुष्पैः किरन्त्यर्जुनमूर्धनि ।। 7.32.65 ।।

badhyamāne daśagrīve siddhacāraṇadevatāḥ | sādhvītivādinaḥ puṣpaiḥ kirantyarjunamūrdhani || 7.32.65 ||

UK-32-66Uttara Kanda 32.66

व्याघ्रो मृगमिवादाय मृगराडिव दन्तिनम् । ननाद हैहयो राजा हर्षादम्बुदवन्मुहुः ।। 7.32.66 ।।

vyāghro mṛgamivādāya mṛgarāḍiva dantinam | nanāda haihayo rājā harṣādambudavanmuhuḥ || 7.32.66 ||

UK-32-67Uttara Kanda 32.67

प्रहस्तस्तु समाश्वस्तो दृष्ट्वा बद्धं दशाननम् । सह तै राक्षसैः क्रुद्धश्चाभिदुद्राव पार्थिवम् ।। 7.32.67 ।।

prahastastu samāśvasto dṛṣṭvā baddhaṃ daśānanam | saha tai rākṣasaiḥ kruddhaścābhidudrāva pārthivam || 7.32.67 ||

UK-32-68Uttara Kanda 32.68

नक्तञ्चराणां वेगस्तु तेषामापततां बभौ । उद्भूत आतपापाये पयोदानामिवाम्बुधौ ।। 7.32.68 ।।

naktañcarāṇāṃ vegastu teṣāmāpatatāṃ babhau | udbhūta ātapāpāye payodānāmivāmbudhau || 7.32.68 ||

UK-32-69Uttara Kanda 32.69

मुञ्च मुञ्चेति भाषन्तस्तिष्ठतिष्ठेति चासकृत् । मुसलानि सशूलानि सोत्ससर्ज तदार्जुने ।। 7.32.69 ।।

muñca muñceti bhāṣantastiṣṭhatiṣṭheti cāsakṛt | musalāni saśūlāni sotsasarja tadārjune || 7.32.69 ||

UK-32-70Uttara Kanda 32.70

अप्राप्तान्येव तान्याशु असम्भ्रान्तस्तदार्जुनः । आयुधान्यमरारीणां जग्राहारिनिषूदनः ।। 7.32.70 ।।

aprāptānyeva tānyāśu asambhrāntastadārjunaḥ | āyudhānyamarārīṇāṃ jagrāhāriniṣūdanaḥ || 7.32.70 ||

UK-32-71Uttara Kanda 32.71

ततस्तैरेव रक्षांसि दुर्धरैः प्रवरायुधैः । भित्त्वा विद्रावयामास वायुरम्बुधरानिव ।। 7.32.71 ।।

tatastaireva rakṣāṃsi durdharaiḥ pravarāyudhaiḥ | bhittvā vidrāvayāmāsa vāyurambudharāniva || 7.32.71 ||

UK-32-72Uttara Kanda 32.72

राक्षसांस्त्रासयित्वा तु कार्तवीर्यो ऽर्जुनस्तदा । रावणं गृह्य नगरं प्रविवेश सुहृद्वृतः ।। 7.32.72 ।।

rākṣasāṃstrāsayitvā tu kārtavīryo 'rjunastadā | rāvaṇaṃ gṛhya nagaraṃ praviveśa suhṛdvṛtaḥ || 7.32.72 ||

UK-32-73Uttara Kanda 32.73

स कीर्यमाणः कुसुमाक्षतोत्करैर्द्विजैः सपौरैः पुरुहूतसन्निभः । तदा ऽर्जुनः सम्प्रविवेश तां पुरीं बलिं निगृह्येव सहस्रलोचनः ।। 7.32.73 ।।

sa kīryamāṇaḥ kusumākṣatotkarairdvijaiḥ sapauraiḥ puruhūtasannibhaḥ | tadā 'rjunaḥ sampraviveśa tāṃ purīṃ baliṃ nigṛhyeva sahasralocanaḥ || 7.32.73 ||

UK-32-74Uttara Kanda 32.74

इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये श्रीमदुत्तरकाण्डे द्वात्रिंशः सर्गः ।। 32 ।।

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīye ādikāvye śrīmaduttarakāṇḍe dvātriṃśaḥ sargaḥ || 32 ||