Sarga 103

कस्यचित्त्वथ कालस्य रामे धर्मपरे स्थिते । कालस्तापसरूपेण राजद्वारमुपागमत् ।। 7.103.1 ।।

kasyacittvatha kālasya rāme dharmapare sthite | kālastāpasarūpeṇa rājadvāramupāgamat || 7.103.1 ||

सो ऽब्रवील्लक्ष्मणं वाक्यं धृतिमन्तं यशश्विनम् । मां निवेदय रामाय सम्प्राप्तं कार्यगौरवात् ।। 7.103.2 ।।

so 'bravīllakṣmaṇaṃ vākyaṃ dhṛtimantaṃ yaśaśvinam | māṃ nivedaya rāmāya samprāptaṃ kāryagauravāt || 7.103.2 ||

दूतो ऽस्म्यतिबलस्याहं महर्षेरमितौजसः । रामं दिदृक्षुरायातः कार्येण हि महाबल ।। 7.103.3 ।।

dūto 'smyatibalasyāhaṃ maharṣeramitaujasaḥ | rāmaṃ didṛkṣurāyātaḥ kāryeṇa hi mahābala || 7.103.3 ||

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा सौमित्रिस्त्वरया ऽन्वितः । न्यवेदयत रामाय तापसं तं समागतम् ।। 7.103.4 ।।

tasya tadvacanaṃ śrutvā saumitristvarayā 'nvitaḥ | nyavedayata rāmāya tāpasaṃ taṃ samāgatam || 7.103.4 ||

जयस्व राम धर्मेण उभौ लोकौ महाद्युते । दूतस्त्वां द्रष्टुमायातस्तपसा भास्करप्रभः ।। 7.103.5 ।।

jayasva rāma dharmeṇa ubhau lokau mahādyute | dūtastvāṃ draṣṭumāyātastapasā bhāskaraprabhaḥ || 7.103.5 ||

तद्वाक्यं लक्ष्मणेनोक्तं श्रुत्वा राम उवाच ह । प्रवेश्यतां मुनिस्तात महौजास्तस्य वाक्यधृत् ।। 7.103.6 ।।

tadvākyaṃ lakṣmaṇenoktaṃ śrutvā rāma uvāca ha | praveśyatāṃ munistāta mahaujāstasya vākyadhṛt || 7.103.6 ||

सौमित्रिस्तु तथेत्युक्त्वा प्रावेशयत तं मुनिम् । ज्वलन्तमेव तेजोभिः प्रदहन्तमिवांशुभिः ।। 7.103.7 ।।

saumitristu tathetyuktvā prāveśayata taṃ munim | jvalantameva tejobhiḥ pradahantamivāṃśubhiḥ || 7.103.7 ||

सो ऽभिगम्य रघुश्रेष्ठं दीप्यपानं स्वतेजसा । ऋषिर्मधुरया वाचा वर्धस्वेत्याह राघवम् ।। 7.103.8 ।।

so 'bhigamya raghuśreṣṭhaṃ dīpyapānaṃ svatejasā | ṛṣirmadhurayā vācā vardhasvetyāha rāghavam || 7.103.8 ||

तस्मै रामो महातेजाः पूजामर्घ्यपुरोगमाम् । ददौ कुशलमव्यग्रं प्रष्टुमेवोपचक्रमे ।। 7.103.9 ।।

tasmai rāmo mahātejāḥ pūjāmarghyapurogamām | dadau kuśalamavyagraṃ praṣṭumevopacakrame || 7.103.9 ||

पृष्टश्च कुशलं तेन रामेण वदतां वरः । आसने काञ्चने दिव्ये निषसाद महायशाः ।। 7.103.10 ।।

pṛṣṭaśca kuśalaṃ tena rāmeṇa vadatāṃ varaḥ | āsane kāñcane divye niṣasāda mahāyaśāḥ || 7.103.10 ||

तमुवाच ततो रामः स्वागतं ते महामुने । प्रापयास्य च वाक्यानि यतो दूतस्त्वमागतः ।। 7.103.11 ।।

tamuvāca tato rāmaḥ svāgataṃ te mahāmune | prāpayāsya ca vākyāni yato dūtastvamāgataḥ || 7.103.11 ||

चोदितो राजसिंहेन मुनिर्वाक्यमभाषत । द्वन्द्वमेतत्प्रवक्तव्यं हितं वै यद्यपेक्षसे ।। 7.103.12 ।।

codito rājasiṃhena munirvākyamabhāṣata | dvandvametatpravaktavyaṃ hitaṃ vai yadyapekṣase || 7.103.12 ||

यः शृणोति निरीक्षेद्वा स वध्यो भविता तव । भवेद्वै मुनिमुख्यस्य वचनं यद्यपेक्षसे ।। 7.103.13 ।।

yaḥ śṛṇoti nirīkṣedvā sa vadhyo bhavitā tava | bhavedvai munimukhyasya vacanaṃ yadyapekṣase || 7.103.13 ||

स तथेति प्रतिज्ञाय रामो लक्ष्मणमब्रवीत् । द्वारि तिष्ठ महाबाहो प्रतिहारं विसर्जय ।। 7.103.14 ।।

sa tatheti pratijñāya rāmo lakṣmaṇamabravīt | dvāri tiṣṭha mahābāho pratihāraṃ visarjaya || 7.103.14 ||

स मे वध्यः खलु भवेत् कथाद्वन्द्वं समीरितम् । ऋषेर्मम च सौमित्रे पश्येद्वा शृणुयाच्च यः ।। 7.103.15 ।।

sa me vadhyaḥ khalu bhavet kathādvandvaṃ samīritam | ṛṣermama ca saumitre paśyedvā śṛṇuyācca yaḥ || 7.103.15 ||

ततो निक्षिप्य काकुत्स्थो लक्ष्मणं द्वारि सङ्ग्रहम् । तमुवाच मुने वाक्यं कथयस्वेति राघवः ।। 7.103.16 ।।

tato nikṣipya kākutstho lakṣmaṇaṃ dvāri saṅgraham | tamuvāca mune vākyaṃ kathayasveti rāghavaḥ || 7.103.16 ||

यत्ते मनीषितं वाक्यं येन वा ऽसि समाहितः । कथयस्वाविशङ्कस्त्वं ममापि हृदि वर्तते ।। 7.103.17 ।।

yatte manīṣitaṃ vākyaṃ yena vā 'si samāhitaḥ | kathayasvāviśaṅkastvaṃ mamāpi hṛdi vartate || 7.103.17 ||

इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये श्रीमदुत्तरकाण्डे त्र्युत्तरशततमः सर्गः ।। 103 ।।

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīye ādikāvye śrīmaduttarakāṇḍe tryuttaraśatatamaḥ sargaḥ || 103 ||